علی باباچاهی: در طول سالهایی كه زیستهام و شعر گفتهام همواره به تنوع دیدگاهها اعتقاد داشتهام، هرگز بر یك نحله شعری خاص درنگ نكردهام و به هر نظری احترام گذاشتهام و تنها آنچه به آن اهمیت دادهام نوآوری بوده است. هر شیوه نگارشی میبایست نوآفرینی خاص خود را داشته باشد و به بسط خود بیندیشد. از این منظر، پارهای كتابهای شعر سال گذشته، چنین بودند اما چیزی كه تشویش و نگرانیام را به همراه داشت، مسئلهای دیگر بود؛ دلخوری به جهت تعویق صدور مجوز كتاب. بهعنوان مثال مجموعه شعری دارم با عنوان «پیكاسو در آبهای خلیج فارس» كه نشر ثالث قرار بود آن را منتشر كند و هنوز در انتظار مجوز است. من دلیلی برای این همه معطلی نمیبینم و فكر میكنم پیشفرضهای وزارت فرهنگ و ارشاد باید بر اساس خوشبینی باشد. این همه سوءتعبیر از کجاست؟ شعر، دیگر از اهدافی مثل براندازی و از این دست مسائل، دور شده است. هسته شعر امروز بر پایه مسائلی از قبیل زیباییشناسی و روانشناسی و تا حدودی امر اجتماعی است. شعر امروز از كلیشههای دوران گذشته پرهیز میكند. نگاه ممیزهای ارشاد نباید به این شكل باشد و این تنها با شناخت شعر میسر میشود. یك ممیز در وهله اول باید ادبیات را بشناسد، شعر را بشناسد. گاهی بعد از اینكه میبینم روند اخذ مجوز به تعویق میافتد به شوخی به ناشر میگویم حاضرم به ارشاد بروم و پیشنهاد كنم تا برای ممیزها یك دوره شعر مجانی بگذارند و خودم آن را متقبل شوم! ممیز اول باید شعر را بشناسد و بعد از آن به فكر ممیزی باشد. مثالی دیگر، كتاب «زیباتری از جنون» (شعر و زندگی اسماعیل شاهرودی) است. این كتاب، اثری پژوهشی در مورد زندگی، آثار و نظرات «اسماعیل شاهرودی» است. اثری پژوهشی است كه بر این شاعر متمركز شده؛ از نقد نیما بر او گرفته تا طرح پارهای مباحث دیگر. این كتاب، حدود 8 یا 9 ماه است كه در انتظار مجوز است. خواندن چنین كتابی چقدر وقت میبرد؟ این كتاب، كتابی است كه در عرض 24 ساعت میشود آن را مطالعه كرد و نظر داد و مجوز صادر كرد. كتاب من تنها یك مثال است و قصد من از طرح این مبحث انتقاد به این شیوه سیاستگذاری است. البته این سیاست اهمالكاری (خواسته یا ناخواسته) وزارت ارشاد مرا ناامید نمیكند چرا كه عمری سپری كردهام و شعر را به خاطر چاپ نمیگویم. اگر شعر من در كتاب، روزنامه یا مجلهای منتشر شود، خوشحال میشوم اما اگر نشد غمگین نمیشوم و تنها معتقدم تمام این سیاستها، اگر منجر به ركود شعر شود، این ركود موقت است. این سیاست تنها به ركود صوری شعر خواهد انجامید. چرا كه حداقل شاعرانی كه من میشناسم یا آثار منتشرشدهشان (در مجلات و روزنامهها و. . . ) میبینم، به لحاظ نوآوری عقبنشینی نكردهاند.
از كتابهای در انتظار مجوز كه بگذریم، میتوان به كتابهای سال 86 پرداخت. یكی از كتابهایی كه در سال گذشته به چاپ رساندم «شعر امروز، زن امروز» بود كه علاقهمندان میتوانند آن را از نمایشگاه كتاب امسال تهیه كنند. این كتاب توسط انتشارات ویستار، در روزهای پایانی نمایشگاه كتاب پارسال عرضه شد و امسال بهطور جدیتر پخش شده است. این كتاب یك آنتولوژی است كه میشود آن را یك كار پژوهشی و انتقادی هم به شمار آورد. ابتدای «شعر امروز، زن امروز» 205 صفحه، مقدمه تحلیلی آوردهام و در آن به شعر امروز زنان و یا زنان امروز پرداختهام. این مقدمه تحلیلی در حقیقت شعر مونث فارسی را از آغاز تا امروز مورد مطالعه قرار میدهد و به روحیه مردسالاری شاعران زن، یعنی مردسالاریپذیری در اعصار مختلف، میپردازد. در عین حال عصیانگریهای آنها را نیز نشان میدهد؛ یعنی عصیانگری پارهای از شاعر زن كه از رابعه شروع میشود و تا فروغ فرخزاد ادامه پیدا میكند. و البته در بخش دیگر كتاب، به تحول بنیادین شعر نیما پرداختهام و زمینه تحول شعر نو فارسی را كه پیشآهنگان زن (مثل شمس كسمایی) هم در آن نقش داشتند، بررسی كردهام. در این مقدمه زنان شاعر را حتی به لحاظ تاریخ ادبیاتی (از رابعه قزداری تا به امروز) مورد مطالعه قرار دادهام. در این مقدمه - چون یك آنتولوژی هم شمرده میشود - آثار هر كدام از شاعران زن، زیر عناوین مختلف كه معطوف به خصوصیتهای زیباییشناسی شعرشان است، آورده شده.
دومین كتابی كه سال گذشته منتشر كردم و علاقهمندان میتوانند در نمایشگاه كتاب امسال تهیه كنند، «عاشقانهترینها» است كه توسط نشر ثالث چاپ شده. این كتاب هم یك آنتولوژی است با مقدمهای بسیار مفصل در زمینه عشق، تغزل و مسائلی از این دست كه معطوف است به كدهایی از نویسندگان غرب و شرق و این بنده حقیر. در این كتاب بهطور كلی وضعیت تغزل و تعریف تغزل را در مسیرهای مختلف تاریخی دنبال كردهام. كتاب دیگر «گزینه اشعار» است كه چاپ دوم آن سال گذشته توسط انتشارات مروارید منتشر شد و شرح آن جاهای دیگر هم آمده و آن هم مقدمهای مفصل در مورد زندگی، كودكی و دیدگاه شعریام دارد و از كتابهای شعرم نمونههایی در این كتاب آورده شده.
روزنامه کارگزاران با لینک : http://kargozaaran.com/ShowNews.php?8514
